• BIST 98.415
  • Altın 277,449
  • Dolar 5,7824
  • Euro 6,4409
  • İstanbul : 21 °C
  • Ankara : 19 °C
  • İzmir : 24 °C

1 Ekim “Uluslararası Yaşlılar Günü” Yaklaşırken

ProfDrYeşim Gökçe Kutsal

Viyana’da 1982 yılında yapılan “Uluslararası Yaşlanma Asamblesi”nde başlatılan çalışmalar sonucunda; Birleşmiş Milletler tarafından 14 Aralık 1990 tarihinde 1 Ekim’in “Uluslararası Yaşlılar Günü” olması kararı alınmıştır.

Günümüzde neredeyse 700 milyon insan 60 yaşın üzerindedir. 2050 yılında Dünya nüfusunun %20 sini 60 yaş üzeri bireylerin oluşturacağı öngörülmektedir, ki bu 2 milyar kişi anlamına gelmektedir. Yaşlı birey sayısındaki artışın Dünyanın özellikle gelişmekte olan bölgelerinde fazla olacağı, en fazla Asya’da görüleceği ve Afrika’nın da en yüksek orandaki büyüme ile yüzleşeceği bildirilmektedir. 

Ülkemizde 2014 yılında yaşlı nüfus 6 milyon 192 bin 962 kişi iken, son beş yılda bu sayı %16 artarak 2018 yılında 7 milyon 186 bin 204 kişiye ulaşmıştır. TUİK verilerine göre; yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranı 2014 yılında %8 iken, 2018 yılında %8,8’e yükselmiş durumda olup, Türkiye’de 2018 yılında yaşlı nüfusun %44,1’ini erkekler, %55,9’unu ise kadın nüfus oluşturmaktaydı.

Bu bağlamda gerek Dünyada ve gerekse ülkemizde birçok yaşlının karşılaştığı zorluklara ve özel ihtiyaçlara artık daha fazla dikkat edilmesi gerekmektedir.

Aynı derecede önemli bir konu da; insan hakları temelinde ele alınması gereken, ileri yaşlardaki çoğu kadın ve erkeğin yeterli güvence ve olanak sağlanması durumunda toplum içinde katkıda bulunmaya devam edebilmeleridir.

Kimseyi Arkada Bırakmamak (Leaving No-One Behind) ilkesi bu açıdan benimsenmiş olup, gerek sürdürülebilir kalkınma hedefleri ve gerekse toplum dinamikleri ile mutlaka ilişkilendirilmelidir. Bu kavramlar 21. yüzyılda dünyanın karşı karşıya kaldığı temel gelişimsel zorlukları şekillendirecek gibi görünmektedir.

Birleşmiş Milletler’e göre; eğer hedefimiz İstediğimiz Geleceği İnşa Etmek (Build the Future We Want)  ise, 2030 yılına kadar 1,4 milyara ulaşması beklenen 60 yaş üzerindeki nüfusa hitap etmeliyiz.

2030 gündeminde yer alan sürdürülebilir kalkınma hedefleri açısından, gerçek  kalkınmanın ancak tüm yaşları kapsayacak bir anlayış ile oluşması halinde sağlanabileceğinin farkına varılmış durumdadır. 
Yaşlıların kapsayıcılıklarını sağlamanın ve eşitsizlikleri azaltmanın en önemli yolu; sosyal, ekonomik ve politik yaşamlara aktif katılımlarını teşvik etmek de dahil olmak üzere, kalkınmanın tüm boyutlarında bu yaş grubunu güçlendirmektir.

2019 yılının 1 Ekim teması Yaş Eşitliğine Yolculuk (The Journey to Age Equality) olarak ilan edilmiş olup, bu tema Sürdürülebilir Kalkınma Hedefi 10 ile uyumludur ve mevcut yaşlılık eşitsizliğini önleme ve mevcut olanlarla başa çıkma yollarına odaklanacaktır. Çünkü Sürdürülebilir Kalkınma Hedefi 10, ülkeler içindeki ve ülkeler arasındaki eşitsizliği azaltmaya karar vermekte; ayrımcılığın önlenmesi için önlemler de dahil olmak üzere “fırsat eşitliğinin sağlanmasını ve sonuçların eşitsizliğinin azaltılmasını” hedeflemekte ve yaşlarına, cinsiyetlerine, engelli olup olmamalarına, ırklarına, etnik kökenlerine, dinlerine, ekonomik durumlarına bakılmaksızın “herkesin sosyal, ekonomik ve politik katılımının güçlendirilmesi ve teşvik edilmesi” ni hedeflenmektedir.

Genellikle, yaşlılıktaki eşitsizlikler; konum, cinsiyet, sosyo-ekonomik durum, sağlık, gelir vb. gibi faktörlerle karakterize olan birikmiş bir dezavantajı yansıtmaktadır. Bu durum eşitsizlikleri daha da şiddetlendirerek ekonomik büyümeyi ve sosyal uyumu sınırlandırmaktadır. Bu açıdan 2019 yılının Uluslararası Yaşlılar Günü’nün ana teması; yaşlılık eşitsizliğinin varlığına, bunun yaşam boyunca dezavantajların birikiminden nasıl kaynaklandığına dikkat çekmekte ve yaşlılık eşitsizliğinin nesiller arası riskini vurgulamaktadır. Bu bağlamda acil olarak farkındalığın artırılması gereken konu; gelecekte yaşlılık eşitsizliği ile nasıl başa çıkılacağıdır.

Buna yönelik olarak geliştirilmesi gereken yaşam boyu politikalarının bileşenleri; yaşam boyu öğrenme, proaktif ve adaptif emek politikaları, sosyal koruma ve evrensel sağlık sigortası olarak belirlenmiştir.

Yaşlılık eşitsizliğini sona erdirme çabaları eğer bir yolculuk olarak tanımlanırsa, bu yolculukta ilerleme ancak “yaşlılık” ile ilgili olumsuz anlatıların ve klişelerin değiştirilmesine odaklanarak sağlanabilir.

 

İleri okuma için kaynaklar:

https://www.age-platform.eu/event/international-day-older-persons-2019-journey-age-equality

https://www.un.org/development/desa/dspd/2019/09/2019-un-international-day-of-older-persons-on-the-journey-to-age-equality/

Bu yazı toplam 89 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
ÜYE İŞLEMLERİ
Tüm Hakları Saklıdır © 2009 Sağlığın Sesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0212 259 58 09 | Haber Yazılımı: CM Bilişim