• BIST 106.928
  • Altın 268,743
  • Dolar 5,7260
  • Euro 6,3335
  • İstanbul : 21 °C
  • Ankara : 15 °C
  • İzmir : 22 °C

"Aile Hekimliğinde 15 Yıldır Çözülemeyen 15 Sorun Var"

"Aile Hekimliğinde 15 Yıldır Çözülemeyen 15 Sorun Var"
Aile Hekimleri Dernekleri Federasyonu (AHEF) Başkanı Dr. Özlem Sezen, 15 yıldır, aile hekimliğinde 15 sorunun çözümlenemediğini söyledi.

 Dr.Sezen, konuyla ilgili şu açıklamayı yaptı:

"Aile Hekimliği sistemine 2005 Yılında Düzce’de pilot uygulama ile başlamış ve 2010 yılı itibari ile tüm Türkiye’de aktif uygulamaya geçilmiştir. Daha önce Sağlık Ocağı sisteminde  bakılan geniş bölgeler sınırlandırılmış, bir Aile Hekimi ve bir Aile Sağlığı Çalışanından oluşan Aile Hekimliği birimleri oluşturulmuş, bu birimlerin hizmet vereceği kurumlar  Aile Sağlığı Merkezleri olarak adlandırılmıştır. Herkesin bir Aile Hekimi olması ve kaliteli sağlık hizmetlerine, hızla ulaşması planlanmıştır. Geçen 15 yıl içinde  Aile Hekimliği uygulamasında sürekli yapılan yönetmelik değişiklikleri, yükselen beklenti ve eklenen görevlerle amaçtan uzaklaşılmış, koruyucu hekimliğin önemi unutulmuş ve  artık bir duraklama süreci başlamıştır.

Büyük vaatler  ve umutlarla başlanan bu sistemde yaşanan sorunların temel nedeni sürekli artan bu görevlerin koruyucu hekimlikten uzaklaşması, etkinlik ve uygulanabilirlik açısından sahada uygulayıcı olan bizlerin fikirlerinin alınmaması ve popülist yaklaşımla planlanan uygulamalardır.  Görev tanımları ve mevzuatların sınırları tam belirlenmeden, sahada uygulayıcı olan bizlerle beraber, bilimsel ve uygulanabilir algoritmalar oluşturulmadan yapılan bu düzenlemeler çoğu zaman iş yükü artışına neden olmakta hatta uygulama zorlukları görüldükçe yeni düzenlemeler yapılmakta bu da bir kısır döngü haline gelmektedir. Hatta yapıldığı söylenen düzenlemeler  yoruma açık olmakta çoğu zaman   İller arasında bile  uygulama farklarına neden olmaktadır.

AHEF (Aile Hekimleri Dernekleri Federasyonu) zamanla yaşanan bu sorunlar karşısında Aile Hekimlerinin sözcüsü olmak, hukuki haklarımızı korumak, yenilik ve gelişmeleri paylaşmak, Ülke genelinde ortak hareketi sağlamak amacıyla kurulmuş bir Federasyondur. Kendi illeri içinde yaşanan sorunlara çözüm üreten 70 güçlü il derneğinin üyeliği ile tüm aile hekimliğini temsil eden etkin bir federasyondur. 

Aile Hekimleri olarak görevimizi en iyi şekilde yapmak isterken özlük haklarımız, mali kayıplarımız için çalışmalar yapmaktayız. Bir yandan da artan ve hiçbir önlem alınmayan  ‘’sağlık çalışanına şiddet’’ neticesi  en önemlisi can korkusu yaşamaktayız. Hasta memnuniyeti isterken unutulan,  çalışan memnuniyetini  bir kere daha hatırlatmak amaçlarımız arasındadır. Aile Hekimleri görevini tıbbi eğitime, etiğe, kanunlara uygun şekilde ve öz veri ile yapmaya devam ediyor  ve edecektir. Yöneticilerimizin daha iyiye ulaşmak için gösterilen bu  çabayı görmesi ve yapılacak her düzenlemede bizlerin önerilerini de değerlendirmesi öncelikli talebimizdir.

SÖZLEŞME YENİLENMESİ FESİH YETKİSİ

Süresi 2 mali yıl olan sözleşmelerimizin yenilenmesi ile ilgili sorunlar hala giderilmemiştir. Çalışanın aksi yönde talebi olmadığı sürece sözleşme dönem sonunda kendiliğinden yenilenmeli, idarenin  tek taraflı sözleşme yenilememesi  bir tehdit unsuru olmamalıdır. Sözleşme feshine sadece Bakanlık yetkili olmalıdır. Sözleşme fesihleri yargı kararı olmadan yapılamamalı. Federasyon ve Sağlık bakanlığı yetkilileri ortak bir konsensüs ile daha iyi bir hekimliğinin belirlenmesi ve daha iyi şartlarda çalışma esası olan bir  sözleşme hazırlaması ve bu standart  sözleşmenin  imzalanması talebimizdir.

AİLE SAĞLIĞI ÇALIŞANI İHTİYACI

Aile Hekimliği Birimi tanımında bir doktor ve bir aile sağlığı çalışanından oluşur denmektedir.

Son zamanlarda %10-20 Aile Hekimliği Biriminde ASÇ olmadan hizmet verilmektedir. Son yapılan PDC düzenlemesinden sonra kamudan Aile Hekimliğine geçişler daha zorlaştırılmıştır. Aile sağlığı çalışanları maaşların çok düşük seviyelerde kalması nedeniyle sıfır nüfusla başlayan veya düşük nüfuslu birimlerde çalışmak istememektedir. Bu durumda hem hekimin iş yükü çok daha fazla artmakta, hem de verilmek istenen hizmet kalitesi azalmaktadır.

Valiliklerin kamu dışı çalışan istihdam yetkilerini kullanması ve 3 ay boyunca ASÇ ile sözleşme yapılamayan Aile Hekimliği birimleri kadroları için valilikten kamu dışı ASÇ ile sözleşme yapılması yetkisi kullanması sağlanmalıdır.

Bu sağlanamıyorsa Aile Hekimine kamu dışından ASÇ ile sözleşme yapma yetkisi verilmeli, çalıştırılacak olan kamu dışı ASÇ için Aile Hekimlerine ek ödenek verilmelidir. Bu şekilde sözleşme yapılacak ASÇ için verilecek ek ödenek miktarı diğer kamudan sözleşmeli ASÇ ile aynı oranlarda olmalıdır.

PERFORMANS

Negatif performans kaldırılmalıdır. Aşı ve izlemler için kişilere sorumluluk verilmelidir.

Kişilere yönelik; kamu spotu, özendirme ile sağlık okur- yazarlığı arttırılmalı, SGK üzerinden yaptırımlar (izlem, aşı gibi koruyucu hekimlik uygulamaları yaptırma şartı vb gibi) düzenlenmelidir. Kaymakamlıklardan verilen sosyal yardımların devamlılığı aşı, izlem ya da taramaların yaptırılması şartına bağlanmalıdır. Aşı ve izlemlerini yaptırmayanlara cezai işlem uygulanmalıdır. Hiçbir Aile Hekiminden performans adı altında kesinti yapılmamalıdır.

Aile Hekimleri zaten aşı ve izlemleri performans beklentisi olmadan da yapmaktadır. Örneğin Topuk kanı taramalarında performans olmadığı halde taramalar yüksek oranda gerçekleşmektedir. Erişkin aşılamaları oranları artmaktadır.

Zaman zaman aşı ve izlemlerde kişilere ulaşım sorunları yaşanmaktadır. Zaten kayıtları esnasında mutlaka aşı ve izlemler hakkında bilgilendirmeler yapılmasına rağmen sonrasında kişileri ASM ye tekrar tekrar çağırmak gerekmektedir. Yapılması beklenen  her işlem için kişilerin evine giderek ASM ye çağırmak ya da o bölgeden ayrıldığını tespit etmek Aile Hekimlerinin görevi olmamalıdır. Telefon, sms veya ptt tebligatı yoluyla kişilere yapılan ihbar yeterli sayılmalıdır. Kişilere ulaşılamadığı için yapılamayan işlemler için hekime sorumluluk yüklenmemelidir.

YILLIK İZİNLER

Her Aile hekiminin ve Aile Sağlığı Çalışanının yıllık 30 gün ücretli izin hakkı olmalıdır. Vekletle kullanılan izin ücretli izin değildir, mevcut uygulamada tek birimli Aile hekimlerinde yıl içinde toplam 7 gün olarak ücretli izin hakkı vardır. Bu hak yılda 30 gün olmak üzere tüm Aile Hekimleri ve Aile Sağlığı çalışanlarına tanınmalıdır. Yıllık izin kullanandan herhangi bir kesinti yapılması ücretli yıllık izin tanımına uymamaktadır. İzinli hekim ya da AŞÇ yerine görevlendirme yapıldığında da görevlendirilen kişiye tıpkı hizmet içi eğitim görevlendirmelerinde olduğu gibi vekalet ücreti ödenmelidir

ASM KİRALARI

Sanal ASM tanımı kalkmalı yeni yapılacak tüm ASM binaları, mümkünse bakanlık tarafından yaptırılan değil ise belediye ve ya diğer kurumlar tarafından yapılan ancak kirası uygun şekilde planlanan binalar olmalıdır. Standart ASM planları çeşitli ihtiyaçlara göre olmalı, bunlar coğrafi konuma ve gerçek ihtiyaca uygun şekilde, bölgede kişilerin ulaşımı en uygun şekilde planlanarak konumlandırılmalıdır. Şimdiye kadar planlanmış ve yerleşim işlemi yapılmış olan Sanal ASM kiraları; ortalama ASM kiraları tespit edilip aradaki fark müdürlükler tarafından karşılanmalıdır.

ADLİ VE DEFİN NÖBETLERİ, ATS NÖBETLERİ

Adli ve defin nöbetlerinde gönüllük esası olmalıdır. İcap ücreti dışında bilirkişi ücreti alınmalıdır. ATS nöbetleri kaldırılmalıdır. Devamı isteniyorsa icap nöbeti bedeli ödenmelidir.

E-NABIZ

E-nabızdan Aile Hekimi değişikliğinde mutlaka Aile Hekiminin de onayı alınmalıdır. Kişinin beyan adresi, telefon numarası olmadan e-nabız başvurusu tamamlanamamalıdır.18 Yaş altı kişiler tek başına E- nabız üzerinden hekim değişimi yapamamalıdır. Kişi e-nabız başvurusundan itibaren 1 hafta içinde Aile Hekimine şahsen başvurmalı ve tüm bilgilerin tamamlandığı, Aile Hekiminin kaydı onayladığı bilgisi olmadan kayıt kesinleşmemelidir. Aile Hekimi, Kayıtlı kişilerin E- Nabız bilgilerine eksiksiz olarak ulaşabilmelidir. Hiç bir tanı, muayene, tahlil, tetkik, ilaç ya da yapılan işlem bilgisini Aile Hekiminin görmesi engellenmemelidir.

REÇETE KISITLAMALARI

Aile Hekimlerinin ilaç reçete kısıtlamaları kaldırılmalıdır. Gebe izlemler de düşünüldüğünde bir kişiyi doğum öncesinden ölüme kadar takip eden tek hekim grubunun ilaç kısıtlamaları tekrar gözden geçirilmelidir.

MALİ HAK KAYIPLARI

Hem maaş hem de cari giderlerde 2010'dan bu yana TÜFE artış oranına göre yaşanan kayıplar telafi edilmelidir. Ödeme katsayıları tekrar gözden geçirilmeli,  planlama için kullanılan pozitif performans söylemleri uygulamaya alınmamalıdır. Aile Hekimine kayıtlı nüfus sayıları düşürülürken ödeme kayıplarının telafisi dah çok performans şartına bağlanmamalıdır.

ASM GİDER ÖDENEĞİ KATSAYILARI

Cari giderler olarak adlandırılan Asm gider ödenekleri ,  Asm fizik ve teknik şartlarının devamını sağlamak üzere tahsis edilen harcama kalemi olması nedeni ile ödemesi peşin olarak yapılmalıdır.

Cari giderde yaşanan kayıplar da göz önüne alınarak; sınıflı ve sınıfsız birimlerde ayrıca katsayılar güncellenmelidir.

Cari gider ödeneği sınıfsız aile sağlığı birimleri için tavan ücretin %60’ının (Mevcut hali %50) Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayınlanan illerin satın alma gücü paritesi puanı ile çarpımı sonucuna göre bulunacak tutarda ödeme yapılmalıdır.. Sınıfsız birime ödenecek tutara ek olarak, her ay Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliğinin ek (1)’inde belirlenen aile hekimliği birimleri gruplandırmasına göre yapılan ödemelerde  tavan ücretin oranları tekrar gözden geçirilmelidir. Her ASM de (1,2 ve 3 birimli ASMlerde de)en az 1kişi tam gün temizlik personeli olarak çalıştırılmalıdır. Asgari ücret artışı nedeniyle, bunun için gerekli olan fazladan ödemeler cari gidere ek olarak verilmelidir.

AŞI KARARSIZLIĞI

Toplum ve birey Sağlığı açısından tehlikeli boyutlara ulaşmaya başlayan aşı reddi için tutanak tutup İlçe Sağlık Müdürlükleri’ne bildirim yapılmalı, bu kişilerle bu konuda eğitimli personel görüşmeli ve toplum ve birey sağlığı hakkında ayrıntılı bilgilendirme yapmalıdır. Ana hedefimiz tam aşılı bebek ve çocuklar olmalı ve aşılama zorunlu hale getirilmelidir.

Bağışıklama danışma kurulunda Aile Hekimlerinden bir temsilci olmalıdır. Uygulayıcı olarak bizlerin fikirleri mutlaka alınmalıdır.

SAĞLIKTA ŞİDDET

Artık dayanılmaz boyuta gelen şiddet sorunu bir an önce toplumsal, kültürel ve hukuki boyutları da göz önüne alınarak çözüm yolu bulunmalıdır. Ucu açık mevzuatlar olmamalı, işlenen her şiddet suçu mutlaka cezalandırılmalıdır. Asılsız şikayette bulunan kişi mutlaka ceza almalıdır. İsimsiz ve şikayetçinin imzası olmayan dilekçeler ya da ihbarlar kabul edilmemelidir. Sağlık çalışanını koruyacak özel ceza yasası çıkarılmalıdır. Düzenlemeler yapılana kadar mevcut cezalar en üst düzeyde uygulanmalıdır. Suçun Tekrarı halinde ceza oranları artmalıdır.

Beyaz kod uygulaması amaca uygun olarak yeniden düzenlenmelidir. Gerçeği yansıtmayan şikayetleri yaptığı belirlenen kişiler de ceza kapsamına alınmalıdır. Tehdit ve hakarete mutlaka cezai yaptırımlar uygulanmalıdır. Sosyal medya üzerinden işlenen tehdit, hakaret, hedef gösterme, yalan ve yanlı yayın ve yorumlar şikayete gerek kalmaksızın cezai yaptırım uygulanmalıdır. RTÜK tarafından, yapılan yayınlar takip edilerek, sağlık çalışanını aşağılayıcı davranış ve ifadeler, hakaret, tehdit ve şiddet cezai yaptırım uygulanmalıdır.

SAĞLIK RAPORLARI

Mevzuatı tanımlanmamış hiç bir sağlık raporu kabul edilemez. Birinci basamak hi̇zmetleri̇ içinde sağlık raporu tanımları yeniden değerlendirilmelidir. Sağlık raporunun gerekliliği  de tekrar gözden geçilmelidir. Pek çok kurum amacı belli olmayan sağlık raporu taleplerinde bulunmaktadır.  Mevzuat içinde birinci basamakta yapılması mümkün olmayan işlemler olan sağlık raporlarında sevk kaçınılmazdır. Sevk edilen 2. ve 3. basamaklarla koordinasyon sağlanmalıdır. Sağlık raporu talebe binaen yapılan işlemdir ya tüm basamaklarda da ücretsiz olmalı ya da Aile Hekiminin vereceği mevzuatı düzenlenmiş ve tanımlanmış raporlar da ücrete tabii olmalıdır.                                                

184 SABİM HATTI

Halkımız sağlığı hakkında doğru bilgilendirilmeli, 184 SABİM hattı gerçek amacı dışında kullanılmamalıdır. Bu hatta görevli kişiler ayrı bir eğitimden geçmeli ve doğru bilgilendirmeler yapılmalıdır. Amacı dışında kullanılan bu hat yeniden düzenlenmeyecekse kapatılmalıdır.

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
ÜYE İŞLEMLERİ
Tüm Hakları Saklıdır © 2009 Sağlığın Sesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0212 259 58 09 | Haber Yazılımı: CM Bilişim